Beweging cruciaal voor je gezondheid; in het zorgproces én daarbuiten

26 mei 2017

Steeds meer mensen hebben een zittend bestaan. Ze staan ’s ochtends op, gaan met de auto naar hun werk. Daar zitten ze de hele dag achter hun bureau. En ’s avonds terug met de auto naar huis om vervolgens op de bank te zitten. Bewegingswetenschapper Karin Valkenet van het UMC Utrecht: “Onze maatschappij wordt steeds inactiever. We weten nu dat lange periodes van onafgebroken inactiviteit echt schadelijk zijn voor de gezondheid.”

We surfen de hele wereld over van achter onze computer. Eten bestellen we eenvoudig via thuisbezorgd.nl en ook boodschappen laten we met het grootste gemak bezorgen. Kortom: we hoeven tegenwoordig de deur niet meer uit. Met de komst van computers en smartphones is het leven een stuk sneller en makkelijker geworden, maar ook inactiever. En dit is niet goed voor onze gezondheid, weet Karin Valkenet. Zij is senior onderzoeker en projectleider van UMC Utrecht in Beweging. Een van haar speerpunten: patiënten meer laten bewegen tijdens een ziekenhuisopname.

Verlies van zelfstandigheid

“In ziekenhuizen is de zorg georganiseerd rondom het bed. Niet voor niets zeggen patiënten ‘ik lig in het ziekenhuis’. Zodra ze worden opgenomen, wordt patiënten een bed gewezen. Dokters komen aan het bed, eten wordt op bed gebracht en er staat een TV voor je neus. Patiënten worden compleet verzorgd. Voor sommigen volkomen terecht natuurlijk, maar ook patiënten die nog wél veel zelf kunnen doen, verliezen hierdoor zelfstandigheid en functionaliteit.”

Langdurig herstel

De overgang van het ‘gewone leven’ naar een ziekenhuisopname is best vreemd, vindt Karin. “In de ochtend konden patiënten nog de hond uitlaten, boodschappen doen en lopend het ziekenhuis inkomen. Maar zodra ze worden opgenomen, krijgen ze een pyjama aan en gaan ze in bed liggen. Tijdens hun opname hoeven ze weinig zelf te doen. Als ze weer thuis zijn, neemt familie vaak taken uit handen. Hierdoor verliezen patiënten onnodig aan conditie en spierkracht en duurt het herstel langer.”

Bewegen centraal in het zorgproces

Een van de voornaamste doelstellingen van UMC Utrecht in Beweging is om bewegen een centralere plek te geven in het zorgproces van patiënten. Hiervoor zijn Karin en haar projectgroep druk bezig. “We willen in Nederland en in het buitenland aandacht krijgen voor het thema. Tegelijkertijd zetten we ons in om bewegen vanzelfsprekender te maken tijdens een opname in het ziekenhuis. Een dokter die langskomt om te vragen hoe het gaat met de pijn of medicatie, zou ook moeten vragen hoe het gaat met bewegen. Dit zou een vast onderdeel moeten worden.”

Aantrekkelijke gangen

Om bewegen in het ziekenhuis te stimuleren, is UMC Utrecht bezig met implementatie van bewegen op onder andere de afdeling Geriatrie. “We kijken hoe we bijvoorbeeld de gangen in het ziekenhuis aantrekkelijker kunnen maken om te lopen. En hoe we plekken buiten de kamers voor patiënten kunnen creëren om heen te gaan. Daarnaast is het belangrijk om zoveel mogelijk disciplines erbij te betrekken. Bijvoorbeeld dokters, fysiotherapeuten en verpleegkundigen in het ziekenhuis. Het gaat echt om een cultuurverandering.” Tips om meer te bewegen in het ziekenhuis zijn trouwens te vinden op www.umcutrecht.nl/beweging.

Leven is bewegen

“Leven is bewegen”, vindt Karin, ook buiten het ziekenhuis. “Beweging is cruciaal voor de gezondheid. Spierkracht, metabolisme en alertheid nemen toe door beweging. En ook op lange termijn zijn de prognoses beter: inactiviteit kan mede leiden tot hart- en vaatziekten, suikerziekte en een hele batterij aan gezondheidsproblemen. Juist door te bewegen zijn veel problemen, zowel fysiek als mentaal, te voorkomen of te verminderen.”

Dagelijkse routine

Meer bewegen hoeft volgens Karin helemaal niet zo moeilijk te zijn: voeg beweging toe aan je dagelijkse routine. “Als je na een dag werken op de bank zit, is het vaak een drempel om naar de sportschool te gaan. Maar als je kleine bewegingsactiviteiten inbouwt in je dagelijkse patroon, dan is die stap veel kleiner.” Bewegen hoeft hierdoor ook niet per se een doel te zijn, het kan juist ook een middel zijn om ergens te komen. “Neem bijvoorbeeld op de fiets naar je werk, ga lunchwandelen, vergader staand of pak wat vaker de trap. En als gepensioneerde kun je beweging goed combineren met sociale contacten. Ga bijvoorbeeld lopend bij vrienden op bezoek voor een kopje koffie. Of plan een vaste kaartavond in de buurt in waar je lopend, eventueel met een rollator, heen kunt. Zoek iets wat je leuk vindt en voeg daar beweging aan toe.”

Doorbreek elk uur van inactiviteit

Nog een belangrijk advies: zorg elk uur voor wat beweging. “Er zijn bijvoorbeeld stappentellerhorloges die elk uur een signaal geven als je te weinig hebt bewogen. Ga dan even koffie halen of een rondje lopen. Elk uur een paar minuten bewegen is al genoeg om je gezondheid te verbeteren.”

Lees meer over de voordelen van bewegen en win een Fitbit
Ontvang het laatste nieuws van jouw UMC Zorgverzekering

Vul een geldig e-mailadres in

Vul een geldig e-mailadres in